Bestaat er in Nederland een lobby die zich heeft voorgenomen Sinterklaas een beentje te lichten? Is het waar dat de heilige door de katholieke Kerk van de heiligenkalender is geschrapt? Het winkelbedrijf leverde in elk geval zijn bijdrage aan de verwarring door de kinderheilige in te ruilen tegen de Kerstman: half november 1992 hadden sommige warenhuizen al een kerstmarkt met tuinkabouters ingericht. Het is verwonderlijk dat in Nederland de discussie over de identiteit van Sinterklaas en zijn knecht nog steeds voortduurt. Door de in 1931 verschenen omvangrijke studie van Karl Meisen kan 'de mening dat Sinterklaas een opvolger van Wodan is' als definitief afgedaan worden beschouwd. Een andere opvatting benadrukt dat het feest in zijn huidige gedaante niet ouder is dan de negentiende eeuw; Zwarte Piet kan zo in verband worden gebracht met racisme en kolonialisme. Hoe verschillend deze opvattingen ook zijn, ze negeren de historische dimensie. Deze opstellen onderzoeken hoe Nicolaas aan zijn knecht kwam, wat de heilige met de duivel en met de doden te maken had, waarom doden in duivels veranderden, hoe de Kerk het procedé van demonisering hanteerde en hoe, ondanks afwijzing van een voorchristelijke dodencultus, solidariteit tussen levenden en doden een belangrijk kenmerk van het middeleeuwse Christendom bleef.